Wat te doen in Jaisalmer? Deze Gouden Stad van Rajasthan is een van de mooiste plekken van India. Na een lange, hobbelige treinreis vanuit Jodhpur kwamen we aan in deze mysterieuze stad midden in de Tharwoestijn. De hitte sloeg als een muur op ons neer, maar wat direct opviel, was het gouden licht dat over alles heen leek te liggen. Jaisalmer wordt niet voor niets The Golden City genoemd. Bijna elk gebouw is gemaakt van honingkleurig zandsteen dat in de zon lijkt te gloeien.
In dit artikel staan affiliate links. Als je via deze links iets boekt of koopt, ontvang ik een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.
Overnachten in de Gouden Stad
We verbleven in een kleinschalig hotel net buiten het fort, een plek met een relaxte sfeer en uitzicht over de oude stad. Er zijn talloze sfeervolle guesthouses en boetiekhotels in Jaisalmer, van basic kamers tot romantische dakterrassen met uitzicht op het fort.
Tip: Bekijk hier het actuele aanbod van hotels in Jaisalmer op Booking.com of vergelijk prijzen via Trivago.nl.
Het fort van Jaisalmer: leven binnen eeuwenoude muren
Het indrukwekkende Jaisalmer Fort is hét hart van de stad. Anders dan bij de meeste forten in Rajasthan wonen hier nog steeds mensen binnen de muren. Smalle steegjes, marktkraampjes, geurige chai en winkeltjes vol sieraden en stoffen maken het een levendige plek. Binnen vind je ook het koninklijk paleis, verschillende hindoetempels en uitkijkpunten met een waanzinnig uitzicht over de stad.
Een audiotour geeft extra context over de geschiedenis van de maharadja’s en de bloeitijd van de karavaanhandel. Het is ook bijzonder (en soms confronterend) om te horen over oude gebruiken zoals sati, waarbij vrouwen zichzelf verbrandden na de dood van hun echtgenoot. Een duister stukje geschiedenis dat nog altijd diepe indruk maakt.
Haveli’s en het Gadisar-meer
In de oude stad liggen prachtige haveli’s: rijk gedecoreerde koopmanshuizen vol houtsnijwerk en sierlijke balkons. De bekendste zijn Patwon Ki Haveli, Nathmal Ki Haveli en Salim Singh Ki Haveli. Zelfs als je niet naar binnen gaat, zijn ze van buiten al indrukwekkend.
Net buiten de stad ligt het Gadisar-meer, ooit aangelegd om Jaisalmer van water te voorzien. Vandaag de dag is het een rustige plek waar je kunt wandelen, een boottochtje kunt maken of gewoon even kunt ontsnappen aan de drukte. Vooral bij zonsopkomst is het er prachtig: het gouden licht weerkaatst dan op het water, met het fort op de achtergrond.
De Tharwoestijn: slapen onder de sterren
De bekendste zandduinen van de Tharwoestijn liggen zo’n 40 kilometer buiten Jaisalmer. In 2013 maakten wij hier een tocht de woestijn in. Een ervaring die ik nooit zal vergeten. De zonsondergang over de duinen was adembenemend, en de sterrenhemel die nacht was zó helder dat we de Melkweg met het blote oog konden zien. We sliepen in de open lucht, met enkel een deken onder de sterrenhemel: iets wat ik iedereen gun om ooit mee te maken.
Toch kijk ik er nu, jaren later, met gemengde gevoelens op terug. Destijds deden we de tocht per kameel, iets wat toen heel normaal leek. Maar inmiddels weet ik beter. Veel kamelen lopen dagelijks lange afstanden met toeristen, vaak in de brandende zon en met te weinig rust. Het is moeilijk om te zien hoe zwaar dat voor sommige dieren is.
Als dierenliefhebber vind ik het belangrijk om daar eerlijk over te zijn: ik zou tegenwoordig geen tocht meer maken waarbij op kamelen wordt gereden. Hoe goed een organisatie het ook bedoelt, het blijft onnatuurlijk voor de dieren om dag in, dag uit mensen te dragen in de hitte van de woestijn. Gelukkig zijn er prachtige alternatieven om dit gebied te verkennen. Een jeepsafari of wandeling met een lokale gids laat je de Tharwoestijn op een respectvolle manier beleven. De stilte, de ruimte en de sterrenhemel blijven even magisch, maar dan met een goed gevoel erbij.
Desert National Park: woestijnwildlife spotten
Op ongeveer 40 kilometer van Jaisalmer ligt het Desert National Park, een beschermd gebied dat verrassend veel leven herbergt. Denk aan gazelles, woestijnvossen, mestkevers en talloze vogelsoorten. Met wat geluk spot je zelfs de zeldzame Indische trap, één van de zwaarst bedreigde vogels ter wereld.
Tijdens onze tocht zagen we onder andere de picatatapuit (Oenanthe picata), Indische doornstaartagame (Uromastyx hardwickii) en de Indische gazelle (Gazella bennettii).
Het is slim om vroeg in de ochtend of tegen zonsondergang te gaan. Midden op de dag is het simpelweg te heet, en de meeste dieren laten zich dan niet zien. Een lokale gids of chauffeur die ervaring heeft met wildlife verhoogt je kansen aanzienlijk.
Het verlaten dorp Kuldhara: een mysterie uit de woestijn
Niet ver van Jaisalmer ligt Kuldhara, een verlaten dorp met een fascinerend verleden. Volgens de overlevering verlieten de bewoners het dorp ruim 700 jaar geleden van de ene op de andere dag, nadat een machtige maharadja zijn oog liet vallen op een meisje uit de gemeenschap. Om haar te beschermen en zijn wraak te ontlopen, besloten de dorpsbewoners massaal te vertrekken, en sindsdien is Kuldhara nooit meer bewoond.
In Rajasthan wordt vaak verteld dat de bewoners bij hun vertrek een vloek uitspraken, waardoor niemand er ooit meer zou kunnen wonen. Of je dat nu als mythe of folklore ziet, het draagt wel bij aan de bijzondere sfeer van de plek. Terwijl je tussen de zandstenen ruïnes loopt, met alleen de wind die door de oude muren waait, voel je bijna de geschiedenis in de lucht hangen.
Tegenwoordig is Kuldhara deels gerestaureerd, maar het behoudt zijn mysterieuze charme. Vooral bij zonsondergang, wanneer het licht goudrood over de verlaten huizen strijkt, is het een plek die je nog lang bijblijft.
Praktische tips voor Jaisalmer
- Beste reistijd: november t/m februari (overdag warm, ’s nachts koel)
- Reis ernaartoe: de nachttrein van Jodhpur naar Jaisalmer is een populaire en goedkope optie
- Vergeet niet: zonnebrand, sjaal tegen het stof, en genoeg water: de woestijn is genadeloos droog
- Overnachten: kies een guesthouse binnen of net buiten het fort voor het mooiste uitzicht
De magie van Jaisalmer
Jaisalmer is een stad die voelt als een sprookje, maar waar het echte India nooit ver weg is. Van de gouden fortmuren tot de eindeloze stilte van de woestijn: alles ademt geschiedenis en mystiek. Het was een reis die me niet alleen liet genieten, maar me ook leerde bewuster te kijken naar de impact van mijn keuzes. En dat maakt deze plek voor mij nog waardevoller.
