Na ons bezoek aan Queen Elizabeth National Park reisden we richting Fort Portal, een levendig stadje dat vaak wordt gebruikt als uitvalsbasis voor Kibale Nationaal Park. Dit park is wereldberoemd als dé plek om chimpansees in het wild te zien. Maar er is meer: je vindt er maar liefst 13 soorten primaten, een spannende night walk en volop andere dieren. Voor mij, als groot primatenliefhebber, was dit park misschien wel de mooiste plek van mijn hele Oeganda-reis.
In dit artikel staan affiliate links. Als je via deze links iets boekt of koopt, ontvang ik een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou.
Over Kibale Nationaal Park
Kibale Nationaal Park ligt in het westen van Oeganda en beslaat ruim 750 km². Het landschap bestaat uit tropisch regenwoud, moerassen en savanne. Kibale Nationaal Park wordt vaak ‘Primate Capital’ van Afrika genoemd. Met 13 primatensoorten en een van de hoogste dichtheden primaten in Afrika is het een van de beste plekken ter wereld om chimpansees en andere apen te spotten.
Naast primaten is Kibale ook een paradijs voor vogelliefhebbers: meer dan 370 soorten vogels zijn hier geregistreerd. Ook bosolifanten, reuzenboszwijnen, luipaarden en civetkatten worden soms gespot, al moet je voor die soorten een flinke portie geluk hebben.
Mijn ervaring met de chimpanseetrek
De volgende ochtend vertrokken we al vroeg vanuit Fort Portal richting Kibale. Rond 7 uur begon de briefing door de rangers, waarna we het regenwoud in trokken. Nog geen vijf minuten later zagen we al de eerste apen: de roodstaartmeerkat en de Oegandese rode franjeaap.
Niet veel later hoorden we luid geschreeuw in de verte. Binnen een half uur stonden we midden in een groep gehabitueerde chimpansees. Dat betekent dat deze chimpansees door onderzoekers en rangers langzaam gewend zijn gemaakt aan de aanwezigheid van mensen, zodat je ze van dichtbij kunt observeren zonder hun natuurlijke gedrag te verstoren.
Het was een ervaring die ik nooit meer vergeet. Dieren kwamen uit de bomen naar beneden en hielden zich luidruchtig op de grond. Een volwassen mannetje liep rakelings langs me heen, mijn hart sloeg er even van over. We zagen vrouwtjes met jongen, de indrukwekkende alfaman Topi, en Tabu (ook wel Mr. Problem genoemd), een oudere man met een gebroken arm door een gevecht. Het bos was donker en fotograferen was lastig, maar dat maakte de ontmoeting juist nog bijzonderder: puur natuur, precies zoals het is.
Tip: permits voor de chimpanseetrek zijn beperkt en snel uitverkocht. Boek ze ruim van tevoren. Dit kan via touroperators zoals Sawadee of Riksjatravel.
Night Walk in Kibale
’s Avonds keerde ik terug voor de night walk. Terwijl de zon onderging en het regenwoud steeds donkerder werd, vertrokken we met gidsen en zaklampen het bos in. Het was een unieke sfeer: overal hoorde je geluiden van insecten, vogels en apen.
Al snel zagen we een Thomas-galago, gevolgd door een dwerggalago. Helaas bleef het daarbij. Andere soorten zoals potto’s en civetkatten komen hier ook voor, maar die lieten zich tijdens onze wandeling niet zien.
Praktisch: trek stevige schoenen aan, neem een goede zaklamp mee en vergeet geen regenjas. Het kan in het donker glad zijn.
Alle 13 primatensoorten van Kibale
Kibale is hét primatenparadijs van Afrika. Dit zijn de soorten die je er kunt tegenkomen:
- Chimpansee (Pan troglodytes)
- Oegandese rode franjeaap (Piliocolobus tephrosceles)
- Oostelijke franjeaap (Colobus guereza)
- Mantelmangabey (Lophocebus albigena)
- L’Hoëstmeerkat (Cercopithecus lhoesti)
- Roodstaartmeerkat (Cercopithecus ascanius)
- Vervet (Chlorocebus pygerythrus)
- Groene baviaan (Papio anubis)
- Diadeemmeerkat (Cercopithecus mitis)
- Dwerggalago (Galagoides demidovii)
- Thomas galago (Galagoides thomasi)
- Potto (Perodicticus potto)
Er zijn ook nog bronnen die de dikstaartgalago (Otolemur crassicaudatus) noemen, maar dit heb ik niet met zekerheid kunnen vaststellen.
Je zult nooit alle soorten in één bezoek zien, maar elke trektocht levert weer nieuwe verrassingen op.
Andere dieren in Kibale
Hoewel primaten de hoofdrol spelen, leven er ook andere bijzondere dieren in Kibale:
- Bosolifanten: kleiner dan savanneolifanten, maar lastig te spotten.
- Reuzenboszwijn: een imposant wild zwijn dat zelden wordt gezien.
- Luipaard: aanwezig, maar heel schuw.
- Civetkat en mangoesten: soms zichtbaar tijdens night walks.
- Vogels: meer dan 370 soorten, waaronder de blauwkopbijeneter, de Afrikaanse grijze papegaai en de reuzentoerako.
Bigodi Swamp & Vogels rond Fort Portal
Na onze chimpanseetrek bezochten we het Bigodi Wetland Sanctuary, een moeras- en bosgebied op korte afstand van Kibale. Deze plek is een waar paradijs voor natuurliefhebbers en staat vooral bekend om de grote kans om meerdere primatensoorten te zien. Tijdens onze wandeling kwamen we onder andere opnieuw de Oegandese rode franjeapen, mantelmangabeys en oostelijke franjeapen tegen. Ook leeft hier de zeldzame l’Hoëstmeerkat, waarvoor veel bezoekers speciaal naar Bigodi komen. Als je een liefhebber bent van apen mag je dit echt niet overslaan. Het voelt bijna alsof je in een levend apenreservaat rondloopt.
Daarnaast is Bigodi een fantastische plek voor vogelliefhebbers. Wij zagen er onder meer de Lady Ross’ toerako, grijsoorneushoornvogel en reuzentoerako. Er zijn ruim 200 vogelsoorten geregistreerd, dus de kans is groot dat je bijzondere soorten tegenkomt.
Ook Fort Portal zelf is een goede uitvalsbasis voor birdwatching. Rond de stad zijn meerdere kleinschalige natuurgebieden en lodges waar je met een gids op pad kunt om de bijzondere vogelwereld van West-Oeganda te ontdekken.
Praktische tips voor je bezoek aan Kibale
- Beste reistijd: december – februari en juni – september (droge seizoenen).
- Permit chimpanseetrek: ca. $200 per persoon (prijzen kunnen jaarlijks wijzigen).
- Vervoer: Fort Portal ligt op 5 uur rijden van Kampala. Met een gids/chauffeur is het makkelijkst.
- Accommodatie: Fort Portal heeft veel lodges en guesthouses, van basic tot luxe. Vergelijk prijzen via Booking.com of Trivago.
- Kleding: stevige wandelschoenen, lange broek, regenjas en eventueel gaiters tegen modder.
- Camera-advies: lichtsterke lens of goede ISO-prestatie (het bos is vaak donker).
Waarom Kibale Nationaal Park een must-see is
Kibale Nationaal Park biedt een van de meest bijzondere wildlife-ervaringen in Oeganda. De kans om chimpansees van zo dichtbij te zien is uniek, en de night walk voegt daar een extra dimensie aan toe. Combineer je bezoek met Bigodi Swamp en Fort Portal voor een complete natuurervaring.
Voor mij was Kibale een van de absolute hoogtepunten van mijn reis door Oeganda, en ik durf te zeggen dat het dat voor jou ook zal zijn.
